Aleksandri i Madh pushtoi një perandori të madhe që shtrihej nga Ballkani deri në Pakistanin e sotëm. Por nëse ai do ta kishte kthyer vëmendjen e tij drejt perëndimit, është e mundur që ai do ta kishte pushtuar edhe Romën. Pra, pse Aleksandri i Madh nuk u përpoq ta pushtonte Italinë?
Koha dhe objektivat
Gjatë mbretërimit të Aleksandrit të Madh nga viti 356 deri në vitin 323 p.e.s., Republika Romake po shfaqej si një fuqi e rëndësishme brenda Gadishullit Italian. Megjithatë, ajo ende nuk ishte vendosur si një forcë dominuese në botën mesdhetare. Objektivat e Aleksandrit ishin përqendruar kryesisht rreth pushtimit të Perandorisë Perse. Ky qëllim ishte si çështje hakmarrjeje për pushtimet e mëparshme persiane të Greqisë. Në të kundërt, Roma gjatë kësaj periudhe ishte relativisht modeste në pasuri dhe fuqi ushtarake. Ajo nuk paraqiste as një kërcënim të drejtpërdrejtë për Aleksandrin.
Koncepti i Aleksandrit për “pushtimin e botës” u ndikua ndjeshëm nga botëkuptimi mbizotërues grek. Ai e shihte Perandorinë Perse si kufirin përfundimtar të botës së njohur. Kjo perspektivë i dha përparësi Lindjes mbi Perëndimin, duke i drejtuar fushatat ushtarake të Aleksandrit drejt Azisë.
Fokusi gjeografik
Fushatat ushtarake të Aleksandrit të Madh demonstruan një fokus të qartë gjeografik që ndikoi ndjeshëm në vendimin e tij për të mos pushtuar Romën. Udhëtimi i Aleksandrit filloi nga Maqedonia, duke u shtrirë nëpër Azinë e Vogël, deri në Egjipt dhe deri në skajet më të largëta të Perandorisë Perse. Rajonet që Aleksandri nënshtroi ishin të pasura me burime dhe mbanin pozicione kritike përgjatë rrugëve të rëndësishme tregtare. Ato lehtësuan kontrollin e tregtisë dhe grumbullimin e pasurisë së nevojshme për të mbështetur perandorinë e tij të gjerë.
Distanca dhe sfidat logjistike të nisjes së një fushate nga pushtimet më lindore të Aleksandrit në Romë ishin të jashtëzakonshme. Midis këtyre territoreve lindore dhe Romës shtriheshin distanca të gjera, duke kërkuar lëvizjen e ushtrive mbi terrene të thyera dhe Detin Adriatik.
Zonat që Aleksandri zgjodhi të pushtonte, kishin krijuar rrjete rrugësh dhe qytetesh që mund të mbështesnin logjistikën e tij. Por rruga për në Romë paraqiti një sërë sfidash të ndryshme, të përkeqësuara nga mungesa e një pranie të konsiderueshme greke në Gadishullin Italian.
Statusi i Romës
Statusi politik dhe ushtarak i Romës ishte dukshëm inferior ndaj atij të Perandorisë Persiane. Roma nuk u bë kërcënim për Greqinë deri në Luftërat Maqedonase, njëqind vjet më vonë. Në dallim nga Perandoria Persiane, Roma po dilte nga faza e saj e hershme republikane. Ajo ishte e përfshirë në konflikte lokale dhe i mungonte ndjeshëm fuqia ushtarake ose ndikimi politik që karakterizonte territoret Persiane. Ky ndryshim në aftësitë ushtarake sugjeron që Roma nuk paraqiste kërcënim për Aleksandrin.
Ekonomia e qytetit dhe rajonet përreth saj bazoheshin në bujqësi dhe blegtori, me një hapësirë të kufizuar për tregti. Kjo mungesë e tërheqjes ekonomike e zvogëloi rëndësinë e Romës në konsideratat e Aleksandrit. Pushtimet maqedonase u nxitën pjesërisht nga dëshira për të kontrolluar territore të pasura që mund të financonin fushatat e tij.
Prioritetet politike dhe ushtarake
Formimi arsimor i Aleksandrit nën tutelën e Aristotelit e pajisi atë me një perspektivë unike mbi qeverisjen dhe ndërtimin e perandorisë. Vizioni i tij shtrihej përtej pushtimit të thjeshtë. Ai synonte të integronte territoret e gjera nën kontrollin e tij. Ky vizion përfshinte përdorimin e aleancave martesore për të çimentuar marrëdhëniet dhe për të siguruar besnikëri në rajone të ndryshme, duke stabilizuar kështu sundimin e tij.
Domosdoshmëria e sigurimit të kufijve lindorë ishte gjithashtu parësore. Aleksandri e njohu nevojën për të mbrojtur kufijtë e perandorisë së tij nga kërcënimet dhe rebelimet e mundshme. Kjo bëri të domosdoshme vendosjen e forcave maqedonase dhe aleate greke në rajone kyçe, duke siguruar që hapësira e gjerë e perandorisë të ishte e mbrojtshme.
Prioriteti ishte gjithmonë pushtimi dhe administrimi i territoreve të Perandorisë Persiane, duke lënë pak hapësirë për fushata shtesë në Perëndim.
Burimi: worldatlas.com
