Pavarësisht madhësisë së saj të vogël në hartat shumë të zakonshme të botës që përdorin projeksionin Mercator, Afrika është kontinenti i dytë më i madh. Ajo mbulon 11.7 milionë milje katrore (30.3 milionë kilometra katrorë) dhe është shtëpia e pothuajse 1.5 miliardë njerëzve, që përfaqëson 18% të totalit global.
1. Kinshasa: “Kin La Belle”
Kinshasa është kryeqyteti i Republikës Demokratike të Kongos (RDK) dhe qyteti më i madh në Afrikë për nga popullsia urbane. U themelua në vitin 1881 nga Henry Morton Stanley dhe shërbeu si kryeqyteti i Kongos Belge që nga vitet 1920.
Me mbi 17 milionë banorë, është gjithashtu qyteti më i madh frankofon në botë. Metrika e “qytetit të mirëfilltë” mbulon një sipërfaqe prej 3,848 miljesh katrorë (9,965 kilometra katrorë) dhe është qyteti më i madh jashtë Kinës, duke u renditur i 12-ti në botë.
Si kryeqytet i RDK-së, Kinshasa është qendra e jetës politike të vendit. Ajo është shtëpia e shumë ndërtesave, industrive dhe objekteve të rëndësishme.
Vende të tjera të rëndësishme përfshijnë Muzeun Kombëtar të Republikës Demokratike të Kongos, dhe Lola ya Bonobo, streha e vetme në botë për bonobo jetimë.
Zyrtarisht, nofka e qytetit është “Kin la Belle” (Kinshasa e Bukura). Por sektorët e prekur nga ofrimi i dobët i shërbimeve dhe neglizhenca i referohen qytetit si “Kin la Poubelle” (Kinshasa Koshi i Plehrave).
2. Lagos: Një metropol i Afrikës Perëndimore
Me një popullsi urbane prej mbi 16 milionë banorësh, Lagosi është qyteti i dytë më i madh në Afrikë. Lagosi është një qytet port që funksionon si qendra ekonomike e Nigerisë. Ai shërbeu si kryeqytet i Nigerisë deri në vitin 1991, kur selia e qeverisjes u zhvendos në brendësi të qytetit të Abujës.
Me ujërat e saj të pasura me peshq dhe me gjire të shumta, zona që u bë Lagosi ishte një vend i populluar peshkimi për shumë shekuj. Qyteti që lindi atje u rrit për t’u bërë një qendër e madhe e tregtisë së skllevërve. Me fundin e tregtisë së skllevërve në zonë, Lagosi u sulmua dhe ra nën kontrollin e britanikëve në gjysmën e dytë të shekullit të 19-të. Në vitin 1960, Nigeria mori pavarësinë.
Sot, Lagosi është një metropol i mbushur me kulturë, art, modë, argëtim, tregti të gjallë dhe shumë gjëra të tjera.
3. Kajro: Një qytet kontrastesh
Kajro është një qytet me një histori të gjatë dhe të pasur. Megjithatë, sipas standardeve egjiptiane, qyteti është relativisht i ri – vetëm një mijë vjeç!
U themelua në vitin 969 të erës sonë nga Xhavhar al-Siqilli i Dinastisë Fatimide. Gjatë shekujve që pasuan, u bë qendra kryesore urbane në Egjipt. Në qendër të një rrjeti të madh tregtar që bashkoi Evropën, Azinë dhe Afrikën, Kajro u bë e begatë si një kryeqytet politik, kulturor dhe ekonomik.
E ndërtuar në vendin e kryeqyteteve të lashta, shumë zona të Kajros shërbejnë si dritare për të kaluarën e lashtë. Monumentet arkitekturore nga të lashtat dhe romake deri te mesjeta dhe osmane shpërndahen në peizazhin e qytetit. Ndërtesat dhe minaret moderne shumëkatëshe formojnë horizontin e këtij qyteti të qëndrueshëm, të mbushur me mrekulli.
Shifrat e popullsisë, shpesh ndryshojnë në varësi të përkufizimit të qendrës urbane. Në rastin e Kajros, vlerësimet e popullsisë së saj variojnë nga një minimum prej 9.7 milionë në një maksimum prej 12 milionë.
Mund të ju pëlqej dhe ky artikull: 6 Qytetet e famshme të themeluara nga Aleksandri i Madh
4. Luanda: Qendra Ekonomike e Angolës
Me pamje nga Oqeani Atlantik në perëndim, Luanda ndodhet në vijën bregdetare veriore të Angolës. U themelua në vitin 1576 nga portugezët, të cilët e përdorën atë si bazë operacionesh për koloninë e tyre të Angolës. Luanda shërbeu si një qendër e madhe për tregtinë e skllevërve. Ishte një pikë e rëndësishme nisjeje për skllevërit që çoheshin në Brazil.
Angolës iu dha pavarësia në vitin 1975 dhe shumica e portugezëve u larguan nga qyteti. Si rezultat i vakumit të pushtetit, një luftë për pushtet u shndërrua në një luftë civile që përfshiu rajonet fqinje dhe tërhoqi ushtrinë e Afrikës së Jugut.
Sot, Luanda është shtëpia e më shumë se 9 milionë njerëzve. Qyteti shërben si qendra administrative e vendit dhe porti më i madh. Ajo strehon zyrat e shumë industrive të rëndësishme, duke përfshirë kompanitë e mëdha të naftës që shfrytëzojnë rezervat e mëdha natyrore.
5. Dar es Salaam: “Vendi i Paqes”
Me mbi 7.5 milionë banorë, Dar es Salaam është qyteti më i madh dhe qendra financiare e Tanzanias. Emri i tij vjen nga arabishtja dhe do të thotë “vendbanim/shtëpi paqeje”. Gjatë shekujve, qyteti i ka qëndruar besnik emrit të tij. Konfliktet kryesisht janë shmangur nga ky qytet dhe ka qenë relativisht i lirë nga tensionet etnike.
Dar es Salaam ndodhet disa qindra milje në jug të ekuatorit dhe është një qytet i nxehtë dhe i lagësht që u themelua në vitin 1862. Ai mbeti një port i vogël derisa gjermanët morën kontrollin e asaj që do të bëhej Tanganyika (emri i mëparshëm i Tanzanisë para se të bashkohej me Zanzibarin).
Dar es Salaam është bërë një vend i njerëzve nga 120 etni, duke përfshirë Chagga, Masai, Suahili dhe Sukuma. Sot, qyteti përfaqëson një përzierje eklektike të këtyre ndikimeve kulturore. Ai përfshin arkitekturën koloniale si nga gjermanët ashtu edhe nga britanikët.
Qyteti i Dodomës është zyrtarisht kryeqyteti i Tanzanisë, por Dar es Salaam merret me pjesën më të madhe të administratës qeveritare.
6. Khartum: Një qytet i qëndrueshëm në shkretëtirë
Khartumi është kryeqyteti i Sudanit dhe ka një popullsi prej mbi 6 milionë banorësh.
Vendbanimi u krijua në vitin 1821 si një post i avancuar për ushtrinë egjiptiane, e cila sundonte mbi Sudanin në atë kohë. Duke pasur parasysh pozicionin e saj të favorshëm gjeografik, vendbanimi u rrit shpejt duke u bërë një qendër e rëndësishme tregtare.
Në fund të shekullit të 19-të, ishte vendi i një masakre të përgjakshme kur forcat britanike dhe egjiptiane u rrethuan nga ushtria e Mahdi Muhammad Ahmad. Ai udhëhoqi një luftë fetare kundër sundimit anglo-egjiptian. Disa vite më vonë, Beteja e Omdurmanit pranë qytetit do të shihte britanikët të merrnin hak, duke masakruar mijëra dhe duke i dhënë fund rebelimit Mahdist.
Në vitet 1970 dhe 1980, qyteti ishte një destinacion për shumë njerëz që iknin nga konfliktet në vendet fqinje. Që atëherë, Khartumi ka përjetuar trazira politike në formën e protestave, zhvendosjeve dhe masakrave.
Që nga prilli i vitit 2023, Khartumi ka qenë një pjesë qendrore e një lufte civile brutale që ka përfshirë vendin. Megjithatë, jeta në Khartum vazhdon dhe njerëzit atje shpresojnë se kohë më paqësore dhe më të lumtura na presin.
7. Johanesburg: “Vendi i Arit”
Johanesburgu është qyteti më i madh në Afrikën e Jugut dhe qendra ekonomike e vendit. I themeluar në vitin 1886 si një vendbanim minerar pas zbulimit të arit në Witwatersrand. Ai u rrit shpejt duke u bërë një qendër masive ndërmarrjesh e lidhur me industrinë e arit.
Nxjerrja e arit dominoi ekonominë për dekada të tëra. Johanesburgu u rrit duke u bërë qyteti më i madh në Afrikën e Jugut dhe më i pasuri në kontinent. Me një themel të minierave të arit si bazë ekonomike, Johanesburgu u zgjerua ndërsa bizneset e tjera filluan të mbizotëronin.
Rënia e aparteidit dhe hapja e mundësive të investimit në Afrikën e Jugut hodhën themelet për bizneset ndërkombëtare që të investonin në vend. Johanesburgu shërbeu si vendi i përsosur për korporatat për të ndërtuar selitë e tyre afrikane.
Pavarësisht prosperitetit, Johanesburgu është një produkt i kolonializmit dhe aparteidit. Ndarjet midis të pasurve dhe të varfërve janë të qarta. Ndërsa pjesë të qytetit janë të harlisura dhe të mbushura me pallate luksoze, pjesa më e madhe e qytetit karakterizohet gjithashtu nga lagje të varfra.
Popullsia e Johanesburgut është rritur në më shumë se 6 milionë njerëz dhe vazhdon rritjen e saj të shpejtë.
Burimi: thecollector.com
