Shkencëtarët në këtë listë mbahen mend si figura pioniere të cilët, gjatë kohës së tyre, e transformuan matematikën nga një mjet i thjeshtë llogaritjeje në një gjuhë të natyrës, astronomisë dhe inxhinierisë. Ja disa nga matematikanët më të rëndësishëm të historisë…
Pitagora (rreth viteve 570-495 p.e.s.)
Ai jetonte në një komunitet ku numrat nderoheshin po aq shumë për cilësitë e tyre shpirtërore sa edhe për ato matematikore. Ngritja e numrave si thelbi i botës e bëri atë paraardhësin e madh të matematikës greke.
Hipatia (rreth viteve 360-415 p.e.s.)
Hipatia ishte një studiuese në bibliotekën në Aleksandri në shekullin e 4-të të erës sonë. Trashëgimia e saj më e vlefshme shkencore ishte versioni i redaktuar i veprës “Elementet” të Euklidit. Ai ishte teksti më i rëndësishëm matematik grek dhe një nga versionet standarde për shekuj me radhë pas vdekjes së saj veçanërisht të tmerrshme.
Girolamo Cardano (1501 -1576)
Mjek me profesion, ai ishte autor i 131 librave. Ai ishte gjithashtu një bixhozxhi i fiksuar. Ishte ky zakon i fundit që e çoi atë në analizën e parë shkencore të probabilitetit. Ai e kuptoi se mund të fitonte më shumë në tavolinën e zareve nëse shprehte gjasat e ngjarjeve të rastësishme duke përdorur numra. Kjo ishte një ide revolucionare dhe çoi në teorinë e probabilitetit. E cila nga ana tjetër çoi në lindjen e statistikave, marketingut, industrisë së sigurimeve dhe parashikimit të motit.
Leonhard Euler (1707-1783)
Matematikani më i frytshëm i të gjitha kohërave, duke botuar afër 900 libra. Kur ai u verbua në fund të të 50-ave, produktiviteti i tij u rrit në shumë fusha. Formula e tij e famshme eiπ + 1 = 0, ku e është konstantja matematikore e njohur ndonjëherë si numri i Eulerit dhe i është rrënja katrore e minus një, konsiderohet gjerësisht si më e bukura në matematikë. Më vonë ai u interesua për katrorët latinë – rrjeta ku çdo rresht dhe kolonë përmban çdo anëtar të një bashkësie numrash ose objektesh një herë.
Mund të ju pëlqej dhe ky artikull: Kush ishte Galileo Galilei?
Carl Friedrich Gauss (1777-1855)
I njohur si princi i matematikanëve, Gausi dha kontribute të rëndësishme në shumicën e fushave të matematikës së shekullit të 19-të. Ai nuk publikoi shumë nga puna e tij, duke preferuar të ripunonte dhe përmirësonte teoremat së pari. Zbulimi i tij revolucionar i hapësirës jo-euklidiane u gjet në shënimet e tij pas vdekjes së tij. Gjatë analizës së të dhënave astronomike, ai kuptoi se gabimi i matjes prodhonte një kurbë zile – dhe ajo formë tani njihet si një shpërndarje Gausiane.
Georg Kantor (1845-1918)
Nga të gjithë matematikanët e mëdhenj, Cantor përmbush në mënyrë më të përsosur stereotipin se një gjeni për matematikën dhe sëmundjet mendore janë disi të pandashme. Depërtimi më i shkëlqyer i Cantorit ishte të zhvillonte një mënyrë për të folur për pafundësinë matematikore. Teoria e tij e bashkësive çoi në zbulimin kundër-intuitiv se disa pafundësi ishin më të mëdha se të tjerat. Rezultati ishte marramendës. Fatkeqësisht, ai pësoi kriza mendore dhe u shtrua shpesh në spital. Ai gjithashtu u fiksua në vërtetimin se veprat e Shekspirit ishin shkruar në fakt nga Francis Bacon.
Paul Erdös (1913-1996)
Erdös jetoi një jetë nomade, pa zotërime, duke lëvizur nga universiteti në universitet, nga dhoma e lirë e kolegëve në hotelin e konferencave. Ai rrallë publikonte vetëm, duke preferuar të bashkëpunonte – duke shkruar rreth 1,500 punime, me 511 bashkëpunëtorë, duke e bërë atë matematikanin e dytë më të frytshëm pas Eulerit.
John Horton Conway (l. 1937)
Ai ka dhënë kontribute të rëndësishme në shumë degë të matematikës së pastër, të tilla si teoria e grupeve, teoria e numrave dhe gjeometria dhe, me bashkëpunëtorë, ka dalë gjithashtu me koncepte që tingëllojnë mrekullisht si numrat surealë, antiprizmi i madh dhe drita monstruoze e hënës.
Burimi: theguardian.com
