Vitamina A është një vitaminë e tretshme në yndyrë që gjendet natyrshëm në shumë ushqime. Vitamina A është një vitaminë që ka funksione në shumë fusha si vizioni, sistemi imunitar, rritja dhe zhvillimi dhe sistemi riprodhues. Vitamina A gjithashtu ndihmon mushkëritë, zemrën dhe organet e tjera të funksionojnë normalisht.
Çfarë është vitamina A?
Ekzistojnë dy forma të ndryshme për vitaminën A: Vitamina A e paraformuar që gjendet në mishin e kuq, peshkun dhe mishin e organeve (mëlçi, shpretkë, tru, etj.), qumësht dhe produkte qumështi dhe vezë. Karotenoidet e vitaminës A shndërrohen në vitaminë A nga trupi ynë. Ato gjenden në fruta, perime dhe produkte të tjera bimore.
Çfarë bën vitamina A dhe cilat janë përfitimet e saj?
Vitamina A ndihmon në formimin dhe mirëmbajtjen e indeve skeletore dhe të buta, dhëmbë të shëndetshëm dhe lëkurë të pastër.
- • Vitamina A ju ndihmon të shihni mirë, veçanërisht në dritë të ulët.
- • Gjithashtu luan një rol të rëndësishëm për të pasur një shtatzëni të shëndetshme dhe ushqyerje me gji.
- • Vitamina A ju ndihmon të keni një sistem të fortë imunitar.
- • Përdoret në mënyrë terapeutike në infeksionet e shkaktuara nga viruset.
- • Meqenëse vitamina A është një burim i fuqishëm antioksidant, vetitë e saj terapeutike përdoren në sëmundjet kardiovaskulare.
- • Vitamina A mbron nga disa lloje kanceri.
- • Përdoret për problemet e lëkurës sepse ka veti mbrojtëse kundër plakjes.
- • Përdoret në trajtimin e sëmundjeve të ndjeshme ndaj diellit.
- • Ka një efekt terapeutik në aknet, puçrrat dhe komedonet që shfaqen në lëkurë.
- • Parandalon formimin e njollave në lëkurë.
- • Ka një efekt mbrojtës kundër formimit të linjave të plakjes.
Cilat janë ushqimet me përmbajtje të lartë të vitaminës A?
Vitamina A është një vitaminë që mund të merret natyrshëm nga burimet bimore ose shtazore.
- • Gjendet në sasi të mëdha në të brendshmet si mëlçia e viçit, truri dhe shpretka. Është e dobishme të konsumohen këto ushqime në mënyrë të kontrolluar për shkak të përmbajtjes së tyre të lartë të yndyrave të ngopura dhe kolesterolit.
- • Disa lloje peshqish, si harenga, salmoni dhe merluci
- • Vezë, djathë, qumësht i fortifikuar
- • Frutat dhe perimet që janë portokalli ose të verdha, të tilla si karotat, patatet e ëmbla, kungujt, mango dhe pjepri
- • Perime me gjethe jeshile të errët si brokoli dhe spinaqi
- • Drithëra të fortifikuara të mëngjesit
Sa më e errët ose më e ndritshme të jetë ngjyra e një perime ose fruti, aq më e lartë është sasia e karotenoideve. Nëse ushqimet bimore që përmbajnë beta karoten konsumohen së bashku me sasi të vogla të burimeve yndyrore cilësore si vaji i ullirit, arrat, lajthitë ose avokadot, përthithja e tyre në trup rritet në përputhje me rrethanat.
Çfarë është mungesa e vitaminës A?
Mungesa e vitaminës A është kur trupit i mungon sasia e vitaminës A që i nevojitet për të funksionuar siç duhet. Mungesa e vitaminës A mund të shkaktojë fillimisht humbje të shikimit dhe verbëri. Gjithashtu mund të shkaktojë probleme të padëshiruara shëndetësore në lëkurë, zemër, mushkëri, inde dhe sistemin imunitar.
Çfarë e shkakton mungesën e vitaminës A?
- • Konsumimi i më pak se sasia e kërkuar e ushqimeve që janë burime të vitaminës A
- • Duke kryer një operacion në zorrë ose në pankreas
- • Problemet shëndetësore që ndodhin në mëlçi (90% e vitaminës A ruhet në mëlçi)
- • Meqenëse vitamina A është një vitaminë e tretshme në yndyrë, problemet e përthithjes që ndodhin në zorrët (diarre kronike, probleme shëndetësore në pankreas, pengim në kanalet biliare, fibrozë cistike, celiac, etj.)
- • Mungesa afatgjatë e energjisë ose proteinave
Cilat janë simptomat e mungesës së vitaminës A?
Një nga simptomat e hershme të mungesës së vitaminës A është verbëria e natës. Një individ me verbëri natën mund të ketë vështirësi të shohë mirë në errësirë. Me rritjen e mungesës së vitaminës A në trup, shfaqen njolla në pjesën e bardhë të syrit dhe mund të shfaqen probleme në prodhimin e lotëve. Në rastet e mëvonshme, mund të ndodhë tharja e kornesë. Plagët e hapura (ulçera korneale) mund të shfaqen në sy për shkak të tharjes së kornesë, ose shikimi mund të humbasë për shkak të turbullimit të kornesë (keratomalacia).
Mund të ju pëlqej dhe ky artikull: Cilat ushqime përmbajnë vitaminë B?
Komplikimet e shkaktuara nga mungesa e vitaminës A përfshijnë:
- • Problemet me sytë: Vitamina A është një faktor i rëndësishëm në shumë funksione të syve. Mund të ketë humbje të shikimit dhe probleme.
- • Problemet e lëkurës: Mungesa e vitaminës A mund të shkaktojë lëkurë të thatë, me luspa ose kruarje.
- • Steriliteti: Vitamina A luan një rol të rëndësishëm në sistemin riprodhues. Mungesa e vitaminës A mund të shkaktojë probleme me shtatzëninë ose infertilitet.
- • Problemet e rritjes: Mungesa e vitaminës A mund të shkaktojë vonesë në rritje dhe zhvillim te fëmijët.
- • Infeksionet e frymëmarrjes: Mungesa e vitaminës A mund të çojë në infeksione në zonën e gjoksit dhe fytit. Mund të shfaqen probleme në sistemin imunitar për shkak të infeksioneve në zhvillim.
Edhe pse vitaminat janë të nevojshme për trupin tonë, një sasi e madhe prej tyre mund të jetë e dëmshme për trupin tonë. Meqenëse vitamina A është një vitaminë e ruajtur në trup, nëse merret më shumë se sasia ditore, ajo mund të grumbullohet në trup dhe të shkaktojë dëmtime në inde dhe organe. Nëse përdoren doza të larta të vitaminës A, mund të shfaqen simptoma të tilla si lëkura e thatë, të përzier dhe të vjella, dhimbje kockash dhe ndjeshmëria e syve ndaj dritës së ndritshme.
Marrja e më shumë vitaminës A se ç’duhet shkakton defekte të lindjes gjatë shtatzënisë. Gratë shtatzëna që marrin sasi të tepërt të vitaminës A kanë pesë herë më shumë gjasa të kenë një lindje të rrezikshme sesa gratë e tjera shtatzëna. Vitamina A është shumë e rëndësishme në tremujorin e parë, kur organet e foshnjës janë në zhvillim. Në këtë proces, duhet pasur kujdes që të mos konsumohen sasi të tepërta të burimeve të vitaminës A. Duhet pasur më shumë kujdes kur plotësohen kërkesat për vitaminë A të foshnjave dhe fëmijëve. Ata mund të zhvillojnë reaksione në trupin e tyre pas marrjes së vitaminës A ose ushqimeve që përmbajnë vitaminë A.
Sa vitaminë A duhet të marrim çdo ditë?
Vitamina A gjendet në ushqime në dy forma: retinol dhe karotinë. Kërkesa ditore për vitaminë A varion nga 1000 mikrogramë për një mashkull të rritur, 800 mikrogram për një femër të rritur dhe 300 deri në 600 mikrogramë për fëmijët dhe adoleshentët. Duke konsumuar ushqime shtazore së bashku me perime të kuqe, të verdha ose portokalli, nevoja për vitaminë A plotësohet nga burime natyrore.
A duhet të marr suplement të vitaminës A?
Mënyra më e lehtë për të plotësuar vitaminën që trupi juaj ka nevojë është të krijoni pjata të shëndetshme që përfshijnë proteina të shëndetshme, drithëra dhe shumë fruta dhe perime të freskëta. Marrja e një suplementi vitaminash mund të nënkuptojë se po e merrni atë vitaminë, por mund të mos merrni përbërës të tjerë që do ta ndihmonin trupin tuaj të përdorë vitaminën e plotësuar. Nëse jeni në një dietë kufizuese (për shembull, një dietë vegane) ose keni një gjendje shëndetësore që ndikon në mënyrën se si hani dhe tretni ushqimin, mund t’ju duhet të merrni suplemente vitaminash për të parandaluar mungesën dhe për të qëndruar të shëndetshëm. Është një ide e mirë të flisni me mjekun ose një nutricionist përpara se të merrni ndonjë suplement vitaminash.
Burimi: healthline.com
