Ndërsa pranohet përgjithësisht se të dy qytetërimet u shfaqën rreth të njëjtës kohë, një zbulim i kohëve të fundit nga një ekip shkencëtarësh nga IIT-Kharagpur dhe Archaeological Survey of India (ASI) mund ta ndryshojë së shpejti të gjithë këtë dhe të çojë në një rishkrim të vijës kohore të këtyre qytetërimeve të lashta.
Sfondi historik i qytetërimit të luginës së Indusit
Njerëzit e hershëm mbërritën në Indi në epokën e Paleolitit të mesëm, midis 73,000 dhe 55,000 vjet më parë. Për dhjetëra mijëra vjet, ata qëndruan në zonë dhe përfundimisht u organizuan rreth vitit 4500 p.e.s. Ky organizim shpejt lindi Qytetërimin e Luginës së Indusit, i cili lulëzoi nga viti 3300 p.e.s. deri në vitin 1300 p.e.s.
Ndër qytetërimet më të vjetra në botë, Lugina e Indusit ishte më e gjera. Ajo mbulonte Indinë Veriperëndimore, pjesë të mëdha të Pakistanit të sotëm dhe Afganistanin verilindor. I njohur gjithashtu si Qytetërimi Harrapan, Lugina e Indusit ishte e njohur për inovacionet e saj. Disa prej të cilave përfshijnë pesha dhe masa standarde, butona, tualete me shkarkim, sisteme të përparuara kullimi dhe banjo publike.
Në kulmin e saj, Lugina e Indusit përbëhej nga qytete të mëdha dhe të planifikuara mirë si Lothal, Kalibangan, Mohenjo Daro dhe Harappa. Ato arrinin një popullsi prej të paktën 40,000 banorësh secila. Qytetërimi i Luginës së Indusit njihet gjithashtu për shpikje të tilla si sharrat moderne, skulpturat prej bronzi, kantieret detare dhe stadiumet.
Zbulime të Reja Arkeologjike
Qytetërimi i Luginës së Indusit filloi afërsisht në të njëjtën kohë me qytetërimet Mesopotamiane dhe Egjiptiane midis viteve 4000 dhe 3000 p.e.s. Megjithatë, shkencëtarët zbuluan prova që sugjerojnë se Qytetërimi i Luginës së Indusit është të paktën 8,000 vjeç. Kjo do ta bënte atë afërsisht 2,000 vjet më të vjetër se Qytetërimet Mesopotamiane dhe Egjiptiane.
Hulumtuesit përdorën një teknikë të quajtur “luminescencë e stimuluar optikisht” për të analizuar fragmente qeramike dhe kocka kafshësh. Kjo i lejoi ata të llogarisnin moshën e artefakteve nga vende si Bhirrana, e cila daton në kohën e hershme Harappan. Ndërsa mund të kërkohen më shumë teste, ky hulumtim i ka bërë shkencëtarët të rishqyrtojnë afatin kohor të vërtetë të historisë indiane.
Mund të ju pëlqej dhe ky artikull: Kur u shfaqën për herë të parë taksat?
Krahasimi me Egjiptin e Lashtë
Egjipti është një nga qytetërimet më të vjetra të njohura në histori. Origjina e këtij qytetërimi daton rreth vitit 3100 p.e.s. Kur Mbreti Menes, bashkoi Egjiptin e sipërm dhe të poshtëm disa kultura kishin lulëzuar në zonë për mijëra vjet. Por bashkimi krijoi një qytetërim kompleks që do të vazhdonte të krijonte disa nga mrekullitë më të mëdha në histori.
Egjipti i lashtë është i njohur për qytetet e tij të planifikuara mirë dhe strukturat monumentale. Rreth vitit 2500 p.e.s., kur Lugina e Indusit po përgatitej për fundin e saj misterioz, Egjipti i lashtë ndërtoi piramidat monumentale. Egjiptit të lashtë i atribuohen gjithashtu shpikje si shkrimi, orët, paruket, policia, mjekësia dhe shumë të tjera.
Para zbulimit të fundit, Egjipti i lashtë dhe Lugina e Indusit besohej se kishin filluar afërsisht në të njëjtën kohë. Megjithatë, gjetjet e fundit kanë krijuar një hendek të madh midis dy qytetërimeve, duke sugjeruar që Lugina e Indusit filloi para Egjiptit.
Sfidat dhe debatet
Nëse vërtetohet, ky zbulim mund të çojë në një rishkrim të historisë së lashtë. Aktualisht, po kryhen më shumë kërkime. Gjetjet e hershme tregojnë se Qytetërimi i Luginës së Indusit ishte në një fazë të avancuar të urbanizimit dhe tregtonte rregullisht me fqinjët e tij.
Ka debate rreth këtij zbulimi të kohëve të fundit rreth Qytetërimit të Luginës së Indusit. Tema më e zakonshme e debatit është datimi. Arkeologët kanë hasur prej kohësh sfida në marrjen e datave të sakta. Kjo për shkak se shumica e metodave të datimit, si datimi me karbon-14, japin rezultate të ndryshme për shkak të ndryshimeve mjedisore.
Burimi: worldatlas.com
