Populli rom e ka origjinën e tyre në rajonet Punjab dhe Rajasthan të Indisë. Besohet se paraardhësit e tyre filluan të migrojnë nga India rreth 1000 vjet më parë, duke udhëtuar përmes Azisë në Evropë, ku shumë prej tyre iu nënshtruan skllavërisë.
Origjina e Termit
Termi ‘rom’ u miratua gjatë Kongresit të parë Botëror të Romëve në Londër në 1971. Kongresi u financua pjesërisht nga Këshilli Botëror i Kishave dhe qeveria e Indisë. Morën pjesë përfaqësues nga India dhe njëzet vende të tjera. Gjatë kongresit, flamuri jeshil dhe blu dhe i stolisur me të kuqe, Chakra me gjashtëmbëdhjetë fole u riafirmua si emblema kombëtare rome. Kënga “Gelem, Gelem” u miratua si himni i tyre kombëtar.
Migrimi nga India në Evropë
Dëshmitë gjuhësore tregojnë qartë se gjuha rome e ka origjinën në Indi. Ajo ndan veçori gramatikore dhe një pjesë të konsiderueshme të fjalorit të saj thelbësor me gjuhët indiane. Si shembull, gjuha rome dhe domari, një gjuhë e Lindjes së Mesme që e ka origjinën në Indi shfaqin disa ngjashmëri. Këto ngjashmëri kanë ndezur diskutime për marrëdhënien e tyre. Fillimisht, Domari u konsiderua si një “gjuhë motër” me gjuhën rome. Por mendohej se kishte ndryshuar pas largimit nga nënkontinenti indian. Kjo sugjeron se Dom dhe Rom ka të ngjarë të kenë origjinën nga dy valë të dallueshme migrimi jashtë Indisë.
Hulumtimi gjenetik i vitit 2012 tregon se populli rom e kishte origjinën në Indinë veriperëndimore dhe migroi si një grup i unifikuar. Gjetjet e mëtejshme konfirmuan se romët erdhën nga një grup i vetëm që u largua nga India veriperëndimore afërsisht 1500 vjet më parë. Ata arritën në Ballkan rreth 900 vjet më parë përpara se të përhapeshin në të gjithë Evropën.
Persekutimi i popullit rom në Evropë
Grupet rome u përballën me persekutim dhe viktimizimin e gjerë në të gjithë Evropën në vitet 1930 dhe 1940. Shpesh ata u etiketuan si “Ciganë” nga të huajt. Ata që u identifikuan si romë, sinti, manuçe dhe grupe të tjera të lidhura u përballen me politika gjenocidale. Para shekullit të 20-të, populli rom ishte përballur me diskriminim gjatë shekujve. Ata kishin një ndalim mbarëkombëtar nga Franca në 1660 dhe një dëbim masiv nga Portugalia në Brazil në 1685.
Historianët vlerësojnë se gjermanët nazistë dhe bashkëpunëtorët e tyre vranë midis 250,000 dhe 500,000 romë dhe sinti, që përfaqësojnë 25% deri në mbi 50% të afro 1 milion romëve që jetonin në Evropë në atë kohë.
Mund të ju pëlqej dhe ky artikull: 5 perandorët romakë më të këqij
Njohja Ndërkombëtare e Popullit Rom
Sot, rreth 10 deri në 12 milionë romë jetojnë në të gjithë Evropën. Ata jetojnë më së shumti në Bullgari, Rumani, Sllovaki, Serbi dhe Hungari. Unioni Ndërkombëtar i Romëve u krijua zyrtarisht në vitin 1977 dhe në vitin 1990 Kongresi i katërt Botëror shpalli 8 Prillin si Ditën Ndërkombëtare të Romëve.
Në vitin 2000, Kongresi i 5-të Botëror i Romëve nxori një deklaratë zyrtare duke njohur popullin rom si një komb jo-territorial. Në vitin 2005, Dekada e Përfshirjes së Romëve filloi në nëntë vende të Evropës Qendrore dhe Juglindore për të përmirësuar statusin socio-ekonomik të pakicës rome. Kjo nismë ndezi procese kritike për përfshirjen e romëve në Evropë dhe çoi në Kornizën e BE-së për Strategjitë Kombëtare të Integrimit të Romëve deri në vitin 2020.
Burimi: World Atlas
