Marcus Aurelius lindi në Romë në vitin 121 gjatë mbretërimit të Hadrianit. Gjyshi i tij nga babai kishte arritur kulmin e karrierës senatoriale, duke arritur për herë të dytë gradën e konsullit dhe prefektit të Romës. Ndërsa gjyshja e tij nga nëna ishte një trashëgimtare e pasur. Babai i tij, Marcus Annius Verus, ishte nipi i perandorit.
Marcus Aurelius dhe Meditimet
Marcus Aurelius ishte sundimtari i Perandorisë Romake midis viteve 161 dhe 180. Ai edge sot kujtohet si një nga sundimtarët më të mençur në histori. Ai ishte jo vetëm një luftëtar dhe sundimtar, por edhe një filozof me një përkushtim të thellë ndaj filozofisë stoike. Shkruajti veprën e tij të famshme “Meditimet”, duke mbajtur shënime mbi parimet filozofike dhe morale. Këto shkrime kanë mbijetuar deri në ditët e sotme.
Marcus Aurelius besonte se virtyti ishte busulla më e rëndësishme që drejtonte njeriun. Për të, detyra e një perandori nuk ishte vetëm të qeveriste shtetin, por edhe të disiplinonte veten dhe botën e tij të brendshme. Marcus tha:
Ai që nuk mund ta gjejë lumturinë brenda vetes, nuk mund ta gjejë atë diku tjetër
Perandoria u përball me sfida të mëdha të brendshme dhe të jashtme gjatë sundimit të tij. Kufijtë e Romës ishin nën presionin e fiseve barbare. Por Marcus veproi me vendosmëri të palëkundur pavarësisht këtyre vështirësive. Sipas tij, çdo vështirësi ishte një provë që e bënte njeriun të përballej me forcën dhe qëndrueshmërinë e tij të brendshme.
Vepra që pasqyron më së miri botën e brendshme të Marcus Aurelius, “Meditimet”, ishte një koleksion i mendimeve, shqetësimeve dhe vlerave të tij personale. Kjo vepër zbuloi luftën e brendshme të Marcus dhe kërkimin e virtytit. Ai theksoi rëndësinë e kontrollit emocional dhe të zotërimit të vetvetes, duke thënë: “Të zemërohesh është për budallenjtë, njeriu i fortë është ai që qëndron i qetë“.
“Bëhu një person që injoron gabimet e të tjerëve”
Meditimet ishin një pasqyrim i përpjekjeve të Marcus për të përmirësuar veten. Ky njeri në pozicionin më të lartë në Romë pyeste veten çdo natë nëse ishte një person i virtytshëm dhe analizonte të metat e tij. Ai e kishte frymëzuar veten me fjalët: “Bëhu një person që injoron gabimet e të tjerëve“. Sipas tij, secili ishte përgjegjës për formimin e karakterit të tij dhe ky ishte qëllimi më i rëndësishëm i jetës.
Marcus Aurelius e konsideronte drejtësinë si virtytin më të lartë dhe i dha rëndësi të madhe këtij parimi në administrimin e tij. Ai e shihte konceptin e drejtësisë jo vetëm si një parim juridik por edhe si një udhërrëfyes në marrëdhëniet njerëzore.
Gjatë kohës së tij si perandor, ai organizoi shumë ekspedita ushtarake kundër fiseve gjermane që kërcënonin kufijtë veriorë të Romës. Edhe gjatë këtyre luftërave, ai u soll si një udhëheqës i virtytshëm, duke mbajtur lart moralin e ushtrisë së tij dhe duke ruajtur disiplinën ushtarake.
Marcus Aurelius pranoi se vdekja ishte një realitet i pashmangshëm dhe shpesh shprehte mendimet e tij për këtë temë. Për të, kalueshmëria e jetës ishte një mundësi që i çonte njerëzit në një vetëdije më të thellë. Fjalët “Çdo moment që jeton është një dhuratë që të jepet” përmblidhnin qasjen e tij filozofike ndaj vdekjes dhe jetës. Pranimi i vdekjes ishte çelësi për të kuptuar vlerën e jetës.
“Çdo gjë gjen vendin e vet në ciklin e natyrës”
Si një stoik që besonte në ciklin e natyrës, Marcus mendonte se gjithçka ishte në përputhje me rendin e natyrës. Për të vdekja nuk ishte vetëm një fund, por edhe një fillim i ri. Kjo perspektivë i mundësoi atij që të vepronte me qetësi dhe me gjakftohtësi përballë betejave.
Në vitet e fundit të jetës së tij, Marcus Aurelius mori pjesë në luftërat e gjata në frontin e Danubit për të mbrojtur kufijtë veriorë të Romës. Gjatë kësaj periudhe ai jetoi jetën e një ushtari të thjeshtë në krye të ushtrisë së tij. Modestia dhe përkushtimi ndaj detyrës i dhanë atij respekt të madh nga ushtarët. Ai u sëmur dhe vdiq në një kamp ushtarak afër Vjenës së sotme në vitin 180. Pas vdekjes së tij, populli dhe ushtarët e quajtën atë “Mbreti Filozof”.
Përkushtimi i Marcus Aurelius ndaj filozofisë stoike e bënë atë një shembull jo vetëm për Perandorinë Romake, por për të gjithë njerëzimin. Trashëgimia e tij filozofike i ka udhëhequr njerëzit për shekuj. Vepra e tij, “Meditimet”, është lexuar në mbarë botën.
Gjëja më e rëndësishme në jetë është të jesh në paqe me veten
Edhe sot, idetë dhe mësimet e Marcus Aurelius mbahen mend me shumë respekt si në filozofi ashtu edhe në psikologji. Filozofia e tij i ndihmon njerëzit modernë të qëndrojnë të fortë dhe të qetë përballë vështirësive.
Burimi: Thecollector.com
