Njerëzit kanë vazhduar të inovojnë që kur paraardhësit tanë më të hershëm goditën një shkëmb për të bërë veglat e para me tehe të mprehta. Shumë prej këtyre zhvillimeve të rëndësishme, që nga shfaqja e parë e timonit deri te lëshimi i teleskopit hapësinor janë veçanërisht revolucionare. Në këtë artikull, ne flasim për tetë nga shpikjet më të rëndësishme në historinë njerëzore dhe se si këto shpikje transformuan jetën tonë.
1. Rrota
Një nga shpikjet e para që ndryshoi historinë njerëzore ishte rrota. Rrota e parë ndoshta u zhvillua rreth 4000 p.e.s. Në fakt, risia e rëndësishme këtu nuk ishte vetë rrota, por kombinimi i një boshti fiks që lejonte që rrota të ngjitej në një platformë fikse. Madhësia e boshtit, ngushtësia e tij në vrimë ishte një faktor kritik.
2. Shtypshkronja
E shpikur nga Johannes Gutenberg në shekullin e 15-të, shtypshkronja transformoi mënyrën se si njerëzit komunikojnë dhe ndajnë informacionin. Kjo shpikje luajti një rol shumë të rëndësishëm edhe në përhapjen e njohurive dhe ideve. Mundësoi zhvillimin e arsimit dhe përhapjen e shpejtë të njohurive shkencore e kulturore.
3. Antibiotikët
Zbulimi i antibiotikëve nga Alexander Fleming në shekullin e 20-të ndryshoi shumë fushën e mjekësisë dhe shpëtoi jetë të panumërta. Para zbulimit të antibiotikëve, infeksionet ishin shpesh fatale dhe nuk kishte trajtim efektiv. Zbulimi i antibiotikëve si penicilina ka përmirësuar shumë mënyrën se si trajtojmë dhe parandalojmë infeksionet. Kështu, shkalla e vdekshmërisë nga sëmundjet infektive është ulur shumë.
4. Elektriciteti
Energjia elektrike nuk kishte nevojë të shpiket sepse është një forcë natyrore që ekziston në botën tonë. Por duhej zbuluar dhe kuptuar. Energjia elektrike, e cila hapi rrugën për shoqëritë industriale, konsiderohet edhe sot një nga shpikjet më të rëndësishme. Zhvillimi i teknologjisë elektrike në shekullin e 19-të pati një ndikim të madh revolucionar në botë dhe vazhdon të luajë një rol jetik në jetën tonë sot.
5. Rrezet X
Në 1895, inxhinieri dhe fizikani gjerman Wilhelm Conrad Röntgen po kryente një studim dy-mujor mbi potencialin e rrezatimit. Ai shpejt zbuloi se rrezet X mund të kalonin nëpër indet e njeriut për të treguar një pamje të qartë të skeletit dhe organeve. Një vit më vonë, një grup mjekësh morën rrezet e para të pacientëve. Këto vëzhgime çuan në zhvillimin e radiologjisë siç e njohim sot. Që atëherë, ai ka ndihmuar profesionistët mjekësorë të diagnostikojnë frakturat e kockave, tumoret dhe më shumë.
6. Energjia bërthamore
Energjia bërthamore u zbulua për herë të parë në vitet 1930 nga fizikanti italian Enrico Fermi, i cili zbuloi se përplasja e atomeve me neutronet mund të prodhonte sasi të mëdha energjie duke i ndarë ato. Energjia bërthamore vazhdon të përdoret gjerësisht sot në mbarë botën, duke prodhuar afërsisht 10 për qind të energjisë globale. Shkencëtarët po punojnë për të krijuar reaktorë të përdorshëm të shkrirjes bërthamore që teorikisht mund të prodhojnë energji të pastër dhe të pakufizuar.
7. Interneti
Në vitet 1960, një ekip shkencëtarësh kompjuterikë ndërtuan një rrjet komunikimi të quajtur ARPANET, paraardhësi i internetit, për të lidhur kompjuterët në të gjithë ndërmarrjen. Ai përdori një metodë të transferimit të të dhënave të quajtur “ndërrimi i paketave”, i zhvilluar nga shkencëtari kompjuterik dhe anëtari i ekipit Lawrence Roberts, bazuar në punën e mëparshme nga shkencëtarë të tjerë kompjuterikë. Kjo teknologji u avancua në vitet 1970 nga shkencëtarët Robert Kahn dhe Vinton Cerf, të cilët zhvilluan protokollet vendimtare të komunikimit për internetin. Për këtë arsye, Kahn dhe Cerf shpesh quhen shpikësit e internetit.
Interneti evoluoi më tej në vitin 1989 kur shkencëtari kompjuterik Tim Berners-Lee shpiku World Wide Web ndërsa punonte në CERN (Organizata Evropiane për Kërkime Bërthamore).
Sipas CERN, ideja kryesore e ‘WWW’ ishte të kombinonte teknologjitë kompjuterike në zhvillim, rrjetet e të dhënave dhe hipertekstin në një sistem informacioni global të fuqishëm dhe të lehtë për t’u përdorur. Zhvillimi i WWW hapi botën e internetit për të gjithë si kurrë më parë.
8. AI (Inteligjencë Artificiale)
AI është gati të bëhet një nga shpikjet më të mëdha të njerëzimit. Inteligjenca artificiale, e cila ka një aftësi mbinjerëzore për të analizuar të dhëna të mëdha, mëson dhe përshtatet me situata të reja pa u programuar në mënyrë eksplicite. Kjo gjithashtu do të thotë që AI mund të përmirësohet me kalimin e kohës dhe të bëhet më efikas, efektiv dhe inteligjent. Për shembull, mund të çojë në zbulime më të shpejta dhe hapa më të mëdhenj në shumë fusha, siç është kuptimi ynë se si të trajtojmë sëmundjet, dhe në shumë fusha të tjera si arsimi, siguria, bujqësia, miniera, shërbimet sociale.
Burimi: livescience.com
